การปฏิรูปการสอบสวนในกระบวนการยุติธรรมทางอาญาไทย

บทคัดย่อ

การสอบสวนในกระบวนการยุติธรรมทางอาญาไทยที่ผ่านมาปรากฏปัญหาและอุปสรรคต่อกระบวนการยุติธรรมปลายทางในชั้นพิจารณาพิพากษามากและส่งผลกระทบต่อผู้ต้องหาและจำเลยในการลงโทษให้เหมาะสมกับบุคคลผู้กระทำความผิดแต่ละราย อันเป็นเป้าหมายของกระบวนการยุติธรรมที่มีประสิทธิภาพ จากการศึกษาพบว่าประเทศที่ใช้ระบบเดียวกับประเทศไทย (Civil Law) ส่วนใหญ่ได้มีการพัฒนาการสอบสวนในชั้นเจ้าพนักงานให้มีประสิทธิภาพได้ในมิติของระบบ มิติของการตรวจสอบค้นหาความจริง (Examination Principle) และสามารถส่งผ่านความจริงแท้ไปยั้งชั้นพิจารณาพิพากษาได้อย่างมีประสิทธิภาพ จึงมีข้อเสนอแนะจากการศึกษาให้มีการปรับระบบในชั้นเจ้าพนักงานใหม่ให้พนักงานอัยการกับพนักงานตำรวจทำงานร่วมกันให้ใกล้ชิดขึ้น โดยให้พนักงานอัยการเป็นผู้รับผิดชอบในฐานะพนักงานสอบสวนเจ้าของสำนวน ทำหน้าที่ปรับบทกฎหมายเองในการกำหนดความผิดฐานต่างๆ ให้เจ้าพนักงานตำรวจอยู่ในฐานะพนักงานสอบสวนด้วย ในลักษณะผู้ช่วยในการสอบสวนหรือพนักงานสอบสวนในกรณีได้รับมอบอำนาจจากพนักงานอัยการ(กรณีคดีเล็กน้อย) ตามหลัก “อำนาจสอบสวนฟ้องร้องเป็นอำนาจเดียวกัน” เช่นเดียวกับประเทศในระบบเดียวกับเรา และให้พนักงานอัยการเป็นผู้ทำหน้าที่ปรับข้อเท็จจริงที่เกิดขึ้นว่าการกระทำนั้นผิดฐานความผิดอะไร กำหนดให้มีการส่งผ่านความจริงแท้ 2 ประการ ไปยังชั้นพิจารณาอย่างครบถ้วนสมบูรณ์ คือ ข้อเท็จจริงของการกระทำความผิด และข้อเท็จจริงของตัวผู้กระทำความผิด ในสำนวนการสอบสวนอย่างตรงไปตรงมา