ปัญหาความเป็นอิสระในการแต่งตั้งกรรมการตรวจสอบภายใต้พระราชบัญญัติหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ พ.ศ.2535 และพระราชบัญญัติบริษัทมหาชนจำกัด พ.ศ. 2535

The Problems of independence in appointing audit committee under The Securities Act and the Stock Exchange of Thailand B.E.1992, and The Public Company Act B.E. 1992

บทคัดย่อ

บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) ศึกษาทฤษฎีและแนวคิดของการมีกรรมการตรวจสอบของบริษัทมหาชนจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์ (2) ศึกษาความเป็นอิสระในการปฏิบัติหน้าที่ของกรรมการตรวจสอบของบริษัทจดทะเบียน (3) ศึกษากฎหมาย กฎระเบียบ กฎบัตร ข้อบังคับ และแนวทางการปฏิบัติที่ดีของกรรมการตรวจสอบ (4) ศึกษาเปรียบเทียบความเป็นอิสระในการแต่งตั้งกรรมการตรวจสอบตามกฎหมาย กฎระเบียบ กฎบัตร ข้อบังคับและแนวทางการปฏิบัติที่ดีของประเทศสหรัฐอเมริกา ประเทศออสเตรเลีย และประเทศญี่ปุ่น เปรียบเทียบกับกฎหมายของประเทศไทย (5) วิเคราะห์ สรุป ปัญหาความเป็นอิสระของกรรมการตรวจสอบเพื่อเสนอร่างแก้ไขเพิ่มเติมต่อพระราชบัญญัติหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์พ.ศ. 2535 และ พระราชบัญญัติบริษัทมหาชนจำกัด พ.ศ.2535 งานวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพด้วยวิธีวิจัยเอกสารโดยศึกษาจากพระราชบัญญัติหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ พ.ศ. 2535 พระราชบัญญัติบริษัทมหาชนจำกัด พ.ศ. 2535 กฎระเบียบ ข้อบังคับ กฎบัตร แนวทางปฏิบัติที่ดีในการกำกับดูแลกิจการของบริษัทมหาชน บทความ วารสาร วิทยานิพนธ์ ของประเทศไทยและต่างประเทศ โดยการวิจัยครั้งนี้ ผู้วิจัยได้รวบรวมข้อมูลให้เป็นระบบซึ่งในส่วนของการวิเคราะห์ข้อมูลงานวิจัย ผู้วิจัยจะทำการสังเคราะห์และวิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพโดยวิเคราะห์จากเนื้อหาที่ได้จากการวิจัยเอกสารและการทบทวนวรรณกรรม เพื่อนำมาเป็นแนวทางในการจัดทำข้อเสนอแนะแก้ไขเพิ่มเติมกฎหมายในเรื่องความเป็นอิสระของการแต่งตั้งกรรมการตรวจสอบของบริษัทมหาชนซึ่งจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์ ผลการศึกษาพบว่า (1) การแต่งตั้งกรรมการตรวจสอบจะต้องมีความเป็นอิสระ เพื่อรักษาผลประโยชน์สาธารณะตามทฤษฎีผู้มีส่วนได้เสียของมหาชน โดยคณะกรรมการตรวจสอบจะทำหน้าที่ตรวจสอบการจัดการของผู้บริหารของบริษัทมหาชน ที่จดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์ (2) การปฎิบัติหน้าที่ของกรรมการตรวจสอบจะต้องเป็นอิสระจากฝ่ายบริหาร และ คณะกรรมการบริหารของบริษัท (3) กระบวนการแต่งตั้งคณะกรรมการตรวจสอบต้องแต่งตั้งจากผู้ที่ลงทะเบียนเป็นผู้ตรวจสอบ วิชาชีพในการกำกับของคณะกรรมการตลาดหลักทรัพย์ ตลาดหลักทรัพย์ และ สภาคณะกรรมการบริษัทไทย (4) จากการศึกษาเปรียบเทียบกฎหมายของประเทศสหรัฐอเมริกา ประเทศออสเตรเลีย และ ประเทศญี่ปุ่น พบว่าคณะกรรมการตรวจสอบในประเทศดังกล่าว สามารถทำหน้าที่อย่างอิสระได้โดยแยกการทำงานออกมา ไม่อยู่ภายใต้สังกัดของบริษัทจดทะเบียน (5) การแก้ไข พระราชบัญญัติหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์และพระราชบัญญัติบริษัทมหาชนจำกัดนั้นเสนอให้แก้ไขบทนิยาม คุณสมบัติและ กำหนดให้การปฎิบัติหน้าที่ของกรรมการตรวจสอบเป็นอิสระจากฝ่ายบริหาร กำหนดกระบวนการแต่งตั้งกรรมการตรวจสอบโดยต้องให้ผู้ที่จะได้รับการแต่งตั้งต้องลงทะเบียนวิชาชีพกรรมการตรวจสอบภายใต้สำนักงานคณะกรรมการกำกับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย และ สภาคณะกรรมการบริษัทไทย